طراحی سیستم هشدار دهنده حباب قیمتی و بحران مالی در بازار سهام ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)

3 استادیار گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

10.30495/jfksa.2022.20588

چکیده

هدف این مطالعه طراحی سیستم هشدار دهنده حباب قیمتی و بحران مالی در بازار سهام ایران است. در این مطالعه از اطلاعات آماری داده‏های فصلی بازه زمانی 1370-1399 و روش خودهمبسته واریانس ناهمسان شرطی چند متغیره جهت استخراج و شناسایی متغیر بحران مالی و حباب قیمتی در بازار سرمایه استفاده شده است. نتایج این مطالعه بیانگر این موضوع بود که متغیرهایی همچون تولید، نرخ تورم، نرخ ارز، شاخص کل بازار سهام و .. تاثیر معنی داری بر بروز بحران مالی و احتمال رخداد حباب قیمتی در بازارهای مالی دارد. بر اساس برآورد صورت گرفته می‏توان بیان کرد که تاثیر شوک‏های متغیرهای تحقیق در بروز حباب قیمتی بازار بورس به افزایش در بی‏ثباتی متغیرها منجر می‏شود. این امر می‏تواند به دلیل وابسته بودن ساختار اقتصاد به بازارهای آن باشد و این امر می‏تواند تبعات سنگینی بر اثر وارد شدن یک شوک بر ساختار کشور داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


  • امام وردی، قدرت‏اله، جعفری، سیده محبوبه. (1398). اثر بحران‏های مالی بر انتقال تکانه و سرریز نوسان میان بازارهای مالی توسعه یافته و ایران. اقتصاد مالی، 13(47)، 63-84.
  • دهقان، عبدالمجید، کامیابی، منیره. (1398). چگونگی اثرگذاری متغیرهای اقتصادی بر بازدهی شرکت‌های بورسی در شرایط رونق و رکود بازار سرمایه ایران. اقتصاد مالی، 13 (48)، 147-166.
  • صیادنیا طیبی، عزت­الله، شجری، هوشنگ، صمدی، سعید، ارشدی، علی (1390). تبیین یک سیستم هشداردهنده جهت شناسایی بحران‌های مالی در ایران. فصلنامه پول و اقتصاد، 6 (۲): ۱۶۹-۲۱۱.
  • عباسی، غلامرضا، محمدی محمدی، هادی، نشاط آور، محمد امین. (1397). بررسی نقش حباب قیمتی در ایجاد نوسانات در بورس اوراق بهادار تهران (شرکت‌های منتخب صنایع پترو شیمی و خودرو). اقتصاد مالی، 12(43)، 133-152.
  • عباسی، غلامرضا، محمدی محمدی، هادی، نشاط آور، محمد امین. (1397). بررسی نقش حباب قیمتی در ایجاد نوسانات در بورس اوراق بهادار تهران (شرکت‌های منتخب صنایع پترو شیمی و خودرو). اقتصاد مالی، 12(43)، 133-152.
  • قلیزاده، علیرضا، فلاح شمس، میرفیض، افشارکاظمی، محمدعلی. (1399). طراحی سیستم هشدار سریع وقوع بحران مالی در بورس اوراق بهادار تهران با رویکرد مدل لاجیت و پروبیت. دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 13(48)، 135-148.
  • قلیزاده، علیرضا، فلاح شمس، میرفیض، افشار کاظمی، محمد علی. (1400). طراحی سیستم هشدار سریع وقوع بحران مالی در بورس اوراق بهادار تهران با رویکرد درخت تصمیم. دانش سرمایه‌گذاری، 10(40)، 35-55.
  • قوام، محمدحسین، عبادی، جعفر، شاپور، محمدی. (1394). طراحی مدل هیبریدی هشداردهنده پیش از موعد بحران مالی برای اقتصاد ایران. فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران، 4(13)، 35-68.
  • نصراللهی، محمد، یاوری، کاظم، نجارزاده، رضا، مهرگان، نادر. (1396). طراحی یک سیستم هشدار زودهنگام بحران‏های ارزی در ایران: رویکرد رگرسیون لجستیک. تحقیقات اقتصادی، 52 (1)، 187-214.
  • Chatzis a, P., et al, (2020). Forecasting stock market crisis events using deep and statistical machine learning techniques. Expert Systems with Applications 112 (2018) 353–371.
  • Garber, P. (2000). Famous First Bubbles. MIT Press.
  • Gilles, Christian and LeRoy Stephen F. (1992), Bubbles and Charges, International Economic Review. 33. 33-339.
  • Greenspan, A. (2002), Economic Volatility. Remarks at a symposium sponsored by the Federal Reserve Bank of Kansas City. Jackson Hole, WY.
  • Hosni, K. (2014). Early Warning Indicators for Systemic Banking Crises. Journal of Business Studies Quarterly, 5(4), 244-222.
  • Kindleberger, C. P. (2005). Manias, Panics and Crashes: A History of Financial Crises, 5th edn. New York: Wiley.
  • Larsen, E. (1997), “Theories and tests for bubbles”, Veileder: Derek J. Clark.
  • Mahoney, P. & Jiang, G. & Mei, J. (2005). Market manipulation: A comprehensive study of stock pools, 77(1), 147-170, July.

McQueen, G. and Thorley, S. (1994), Bubbles, Stock Returns, and Duration Dependence, The Journal of Financial and Quantitative Analysis, 29, 3 (Sep., 1994). 379-401.

  • Palan, S. (2009), “Bubbles and Crashes in Experimental Asset Markets”, vol. 626, Springer-Verlag Berlin Heidelberg.
  • Percic, S., C-M. Apostoaie & V. Cocriş. (2013). Early Warning Systems for Financial Crises- A Critical Approach. CES Working Paper, 77-88.

 

 

  • Reinhart, C. M. & K. S. Rogoff. (2009). This Time is Different. New Jersey: Princeton University Press.
  • Shiller, Robert (1981), Do Stock Price Move too Much to be Justified by Subsequent Changes in Dividends?, American Economic Review. 71 (3). 421-436.
  • Siegel, Jeremy J. (2003), What is an Asset Price Bubble? An Operational Definition, European Financial Management, 9 (1): 11-24.
  • Stiglitz, Joseph E. (1990), Symposium on Bubbles, The Journal of Economic Perspectives, 4, 2, 13-18.
  • Westerhoff, F. (2003), “Bubbles and crashes: Optimism, trend extrapolation and panic”, international Journal of Theoretical and Applied Finance, 829-837.
  • Zhang, R Xian, X Fang, (2021). The early warning system of stock market crises with investor sentiment: Evidence from China.