تأثیر لحن اعلان سود بر قضاوت سرمایه‌گذار با تأکید بر سوگیری‌های رفتاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 دانشیار گروه حسابداری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

3 استادیار گروه حسابداری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

10.30495/jfksa.2022.19643

چکیده

هدف پژوهش مطالعه تأثیر لحن اعلان سود بر قضاوت سرمایه‌گذار با تأکید بر سوگیری‌های رفتاری است. این مطالعه بر روی 245 نفر از کارشناسان و مدیران سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاران عادی که در سال 1399 به طور تصادفی انتخاب شدند، انجام گرفت. برای تحلیل داده‌ها و آزمون فرضیه‌های پژوهش، مدل معادلات ساختاری با کمک نرم‌افزار اسمارت پی ال اس به‌کار گرفته شد. یافته‌های حاصل از پژوهش بیان‌گر این است که تأثیر لحن اعلان سود بر قضاوت سرمایه‌گذار در حالت‌های بی‌طرفی و هم‌سویی معنادار است ولی در حالت تضاد فاقد تأثیرگذاری معناداری است. به عبارتی فرضیه اول پژوهش در حالت‌های بی‌طرفی و هم‌سویی پذیرفته گردید ولی در حالت تضاد رد شد. با توجه آماره تی محاسبه شده در تأثیرگذاری سوگیری‌های رفتاری بر قضاوت سرمایه‌گذار می‌توان بیان کرد که در هر سه حالت بی‌طرفی، هم‌سویی و تضاد به لحاظ آماری معنادار نیست و فرضیه دوم و سوم پژوهش تأیید نمی‌شود. با توجه به نتیجه فوق می‌توان اذعان کرد که تأثیرگذاری لحن اعلان سود از طریق سوگیری‌های رفتاری بر قضاوت سرمایه‌گذار به لحاظ آماری معنادار نیست و فرضیه چهارم و پنجم پژوهش پذیرفته نمی‌شود. از بین متغیرهای کنترلی تأثیرگذاری سواد ریاضی بر قضاوت سرمایه‌گذار به لحاظ آماری معنادار است. یافته‌های حاصل از آزمون فرضیه‌های پژوهش مطابق با تئوری پردازش دوگانگی اطلاعات اپستین (1996) مبتنی بر سیستم تحلیلی است که در قضاوت و تصمیم‌گیری تحت تأثیر عواطف و احساسات نمی‌باشد و منطق و استدلال نقش اصلی را در قضاوت و تصمیم‌گیری اشخاص ایفا می‌کند و مبتنی بر علم محاسباتی فرد در قضاوت و تصمیم‌گیری است.

کلیدواژه‌ها


بخشی، سعیداله؛ پیری، پرویز؛ حیدری، مهدی (1398). بررسی تأثیر ساختار مالکیت (دولتی و خصوصی) بر رابطه بین کیفیت افشا و هزینه سرمایه در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، مطالعات تجربی حسابداری مالی، شماره 62، ص‌ص: 43-21.
ثقفی، علی؛ ملکیان، اسفندیار (1377). جامعیت گزارش‌های سالانه و ویژگی‌های مالی شرکت‌های پذیرفته شده در سازمان بورس و اوراق بهادار تهران، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، سال ششم، شماره 22، ص‌ص: 34-7.
رهنمای رودپشتی، فریدون؛ نیکومرام، هاشم؛ نونهال نهر، علی اکبر (1391). ارزیابی تأثیر رویکردهای قضاوتی و شناختی زبان در گزارش‌های توضیحی حسابداری، بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 19، شماره 2، ص‌ص: 72-47.
ستایش، محمدحسین؛ ابراهیمی، مهدی (1394). رابطه بین نوع مالکیت نهادی و کیفیت افشا در بورس اوراق بهادار تهران، مطالعات تجربی حسابداری مالی، شماره 48، ص‌ص: 75-53.
کاشانی پور، محمد؛ آقایی، محمدعلی؛ محسنی، داود (1398). لحن افشای اطلاعات و عملکرد آتی، بررسی های حسابداری و حسابرسی، دوره 26، شماره 4، ص‌ص: 594-570.
نظری، هنگامه؛ حصارزاده، رضا؛ عباس زاده، محمدرضا (1395). بررسی تأثیر ساخت زبان گزارش‌های مالی بر میزان تمایل به سرمایه‌گذاری، پژوهش‌های حسابداری مالی، دوره 8، شماره 4، ص‌ص: 76-55.
Ajinkya, B. B., & Gift, M. J. (1984). Corporate managers' earnings forecasts and symmetrical adjustments of market expectations. Journal of Accounting Research, 425-444.
Arslan-Ayaydin, Ö., Boudt, K., & Thewissen, J. (2016). Managers set the tone: Equity incentives and the tone of earnings press releases. Journal of Banking & Finance72, S132-S147.
Asay, H. S., Libby, R., & Rennekamp, K. (2018). Firm performance, reporting goals, and language choices in narrative disclosures. Journal of Accounting and Economics65(2-3), 380-398.
Asay, H. S., Libby, R., & Rennekamp, K. M. (2018). Do features that associate managers with a message magnify investors’ reactions to narrative disclosures?. Accounting, Organizations and Society68, 1-14.
Asay, H. S., Elliott, W. B., & Rennekamp, K. (2017). Disclosure readability and the sensitivity of investors' valuation judgments to outside information. The Accounting Review92(4), 1-25.
Bloomfield, R. J. (1997). Strategic dependence and the assessment of fraud risk: A laboratory study. Accounting Review, 517-538.
Bowlin, K. (2011). Risk-based auditing, strategic prompts, and auditor sensitivity to the strategic risk of fraud. The Accounting Review86(4), 1231-1253.
Bowlin, K. O., Hales, J., & Kachelmeier, S. J. (2009). Experimental evidence of how prior experience as an auditor influences managers’ strategic reporting decisions. Review of Accounting Studies14(1), 63-87.
Broihanne, M. H., Merli, M., & Roger, P. (2014). Overconfidence, risk perception and the risk-taking behavior of finance professionals. Finance Research Letters11(2), 64-73.
Davis, A. K., Piger, J. M., & Sedor, L. M. (2012). Beyond the numbers: Measuring the information content of earnings press release language. Contemporary Accounting Research29(3), 845-868.
Davis, A. K., Ge, W., Matsumoto, D., & Zhang, J. L. (2015). The effect of manager-specific optimism on the tone of earnings conference calls. Review of Accounting Studies20(2), 639-673.
DellaVigna, S., & Gentzkow, M. (2010). Persuasion: empirical evidence. Annual Review of Economics.2(1), 643-669.
Demers, E. A., & Vega, C. (2014). Understanding the role of managerial optimism and uncertainty in the price formation process: evidence from the textual content of earnings announcements.
Dieckmann, N. F., Slovic, P., & Peters, E. M. (2009). The use of narrative evidence and explicit likelihood by decisionmakers varying in numeracy. Risk Analysis: An International Journal29(10), 1473-1488.
Duclos, R. (2015). The psychology of investment behavior:(De) biasing financial decision-making one graph at a time. Journal of Consumer psychology25(2), 317-325.
Elliott, W. B., Grant, S. M., & Rennekamp, K. M. (2017). How disclosure features of corporate social responsibility reports interact with investor numeracy to influence investor judgments. Contemporary Accounting Research34(3), 1596-1621.
Frederickson, J. R., & Miller, J. S. (2004). The effects of pro forma earnings disclosures on analysts' and nonprofessional investors' equity valuation judgments. The Accounting Review79(3), 667-686.
Gerrig, R. J., Zimbardo, P. G., Campbell, A. J., Cumming, S. R., & Wilkes, F. J. (2008). Psychology and life: Australian edition.
Gigerenzer, G. (2008). Gut feelings: Short cuts to better decision making. Penguin Uk.
Hales, J., Kuang, X. I., & Venkataraman, S. (2011). Who believes the hype? An experimental examination of how language affects investor judgments. Journal of Accounting Research49(1), 223-255.
Han, J., & Tan, H. T. (2010). Investors' reactions to management earnings guidance: The joint effect of investment position, news valence, and guidance form. Journal of Accounting Research48(1), 81-104.
Henry, E., & Peytcheva, M. (2018). Earnings-announcement narrative and investor judgment. Accounting Horizons32(3), 123-143.
Huang, X., Teoh, S. H., & Zhang, Y. (2014). Tone management. The Accounting Review89(3), 1083-1113.
Iatridis, G. E. (2016). Financial reporting language in financial statements: Does pessimism restrict the potential for managerial opportunism?. International Review of Financial Analysis45, 1-17.
Koonce, L., Leitter, Z., & White, B. J. (2018). The Effect of a Cautionary Notice on Investors' Reactions to More and Less Readable Disclosures. Available at SSRN 2711542.
Kotov, R. I., Bellman, S. B., & Watson, D. B. (2004). Multidimensional Iowa suggestibility scale (MISS).
Krische, S. D. (2015). The impact of individual investors' financial literacy on assessments of conflicts of interest. Working Paper. American University.
Lo, K., Ramos, F., & Rogo, R. (2017). Earnings management and annual report readability. Journal of Accounting and Economics63(1), 1-25.
McCray, G. E., Purvis, R. L., & McCray, C. G. (2002). Project management under uncertainty: The impact of heuristics and biases. Project Management Journal33(1), 49-57.
Peters, E., Västfjäll, D., Slovic, P., Mertz, C. K., Mazzocco, K., & Dickert, S. (2006). Numeracy and decision making. Psychological science17(5), 407-413.
Piattelli-Palmarini, M. (1994). Inevitable Illusions How Mistakes of Reason Rule Our Minds.
Pompian, M. M. (2011). Behavioral finance and wealth management: how to build investment strategies that account for investor biases (Vol. 667). John Wiley & Sons.
Rennekamp, K. (2012). Processing fluency and investors’ reactions to disclosure readability. Journal of Accounting Research50(5), 1319-1354.
Schwartz, L. M., Woloshin, S., Black, W. C., & Welch, H. G. (1997). The role of numeracy in understanding the benefit of screening mammography. Annals of internal medicine127(11), 966-972.
Tan, H. T., Wang, E. Y., & Zhou, B. (2015). How does readability influence investors' judgments? Consistency of benchmark performance matters. The Accounting Review90(1), 371-393.
Thomas, J. (1997). Discourse in the marketplace: The making of meaning in annual reports. The Journal of Business Communication (1973)34(1), 47-66.
Yuthas, K., Rogers, R., & Dillard, J. F. (2002). Communicative action and corporate annual reports. Journal of Business Ethics41(1-2), 141-157.