اثر رشوه خواری بر سلامت مالی بانک های اسلامی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حسابداری، گروه حسابداری، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران

2 دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد حسابداری، گروه حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

چکیده

بانکداری اسلامی به سرعت در تمام جهان در حال رشد و به طور فزاینده­ای به عنوان یک حالت جایگزین حیاتی از تأمین مالی به رسمیت شناخته می­شود. بویژه در سال­های اخیر که سرمایه­گرایی محدودیت­ها و ضعف­های خود را نشان داده است. با این وجود، این رشد نجومی بانکداری و سرمایه­گذاری اسلامی همراه با سطح بالایی از رشوه­خواری (فساد) به همراه بوده است، که تبدیل به آفتی برای بسیاری از کشورهای اسلامی گشته است. بیماری رشوه­خواری مانع می­شود که بانکداری اسلامی مسیری مؤثر و معنادار برای کاهش فقر و توسعه اقتصادی باشد. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر ارزیابی اثر رشوه­خواری بر سلامت مالی بانک­های اسلامی می­باشد. جامعه­آماری مطالعه حاضر شامل کلیه بانک­های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1390تا1394 می­باشد. حجم نمونه بر اساس روش حذف نظام­مند انتخاب شده و بر این اساس 23 بانک به عنوان نمونه مبنای بررسی فرضیه پژوهش قرار گرفت. روش بررسی فرضیه پژوهش و برازش مدل پژوهشی با استفاده از نرم افزار اقتصادسنجی استاتا با رویکرد گشتاورهای تعمیم یافته صورت پذیرفته است. شواهد پژوهش حاکی از آن است که با تشدید رشوه­خواری در سطح کشور سلامت مالی بانک­ها کاهش یافته و رشوه­خواری اثر معکوسی بر سلامت مالی بانک­ها دارد. به عبارتی فساد مالی در کشور سلامت مالی بانک­ها را به خطر می­اندازد.

کلیدواژه‌ها


*      آقایی­چادگانی، آرزو؛ بخردی­نسب، وحید. (1397). تأثیر درآمد غیربهره‌ای بر ریسک و سودآوری (مورد مطالعه: بررسی تطبیقی بانک‌های سالم مالی و بانک‌های در معرض خطر). فصل‌نامه مطالعات مالی و بانکداری اسلامی، 4(تابستان)، ص 103-140.

*      اشرف­زاده، ح. ر.، و مهرگان، ن. (۱۳۸۷). اقتصادسنجی پانل دیتا. تهران: مؤسسه تحقیقات تعاون دانشگاه تهران.

*      بخردی­نسب، وحید؛ ژولانژاد، فاطمه. (1396). بررسی ارتباط تامین مالی اوراق بهادار اسلامی و سودآوری در بازارسرمایه ایران. فصل‌نامه مطالعات مالی و بانکداری اسلامی، 3(بهار و تابستان)، ص 135-168.

*      پوریانسب، آیدا. (١٣92). مفهوم فساد مالی: شکل ها، علت ها، انواع و پیامدها، مجله حسابدار، شماره 259.

*      رهبر، فرهاد؛ فضل­الله، میرزاوند و غلامرضا زال­پور. (١٣٨١). بازشناسی عارضه فساد مالی، جلد یک، جهاد دانشگاهی: دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران.

*      فتاحی،  شهرام؛ رضایی، مهدی؛ جاهد، طاهره. (1396). تأثیر سلامت بانکی بر سودآوری بانک‌های تجاری: رویکرد رگرسیون پانل آستانه. فصلنامه راهبرد مدیریت مالی. مقاله 2، دوره 5، شماره 1، (بهار)، ص 29-50.

*      Abid, L., Ouertani, M. N., & Ghorbel, S. (2014). Macroeconomic and bank-specific determinants of household’s non-performing loans in Tunisia: a dynamic panel data. Procedia Economics and Finance, 13, 58–68.

*      Ahn, S. C., & Schmidt, P. (1995). Efficient estimation of models for dynamic panel data. Journal of Econometrics, 68, 5–27.

*      Ali, A., & Daly, K. (2010). Macroeconomic determinants of credit risk: recent evidence from a cross country study. International Review of Financial Analysis, 19, 165–171.

*      Al-Marhubi, F. A. (2000). Corruption and inflation. Economics Letters, 66(2), 199–202.

*      Anderson, T. W., & Hsiao, C. (1981). Estimation of dynamic models with error components. Journal of the American Statistical Association, 589–606.

*      Arellano, M., & Bond, S. (1991). Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. Review of Economic Studies, 58, 277–297.

*      Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of Econometrics, 68,29–51.

*      Baele, L., Farooq, M., & Ongena, S. (2014). Of religion and redemption: evidence from default on Islamic loans. Journal of Banking & Finance, 44, 141–159.

*      Barth, J. R., Lin, C., Lin, B., & Song, F. M. (2009). Corruption in bank lending to firms: cross-country micro evidence on the beneficial role of competition and information sharing. Journal of Financial Economics, 91, 361–388.

*      Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., & Merrouche, O. (2013). Islamic vs.conventional banking: business model, efficiency and stability. Journal of Banking & Finance, 37, 433–447.

*      Blundell, R., & Bond, S. (1998). Initial conditions and moment restrictions in dynamic panel data models. Journal of Econometrics, 87, 115–143.

*      Boudriga, A., Taktak, N., & Jellouli, S. (2009). Bank specific, business and institutional environment determinants of nonperforming loans: Evidence from MENA countries. Working Paper, Economic Research Forum 16th Annual Conference.

*      Bourkhis, K., & Nabi, M. S. (2013). Islamic and conventional banks’ soundness during the 2007–2008 financial crisis. Review of Financial Economics, 22(2), 68–77.

*      Chaibi, H., & Ftiti, Z. (2015). Credit risk determinants: evidence from a cross-country study. Research In International Business and Finance, 33, 1–16.

*      Dang, V. A., Kim, M. & Shin, Y. (2012). Asymmetric Capital Structure Adjustments: New Evidence from Dynamic Panel Threshold Models. Journal of Empirical Finance, 19(4), 465-482.

*      Ebrahim, M.-S., & Safadi, A. (1995). Behavioral norms in the Islamic doctrine of economics: a comment. Journal of Economic Behavior and Organization, 27, 151–157. 

*      Fernandez de Lis, S., Martinez Pagés, J., & Saurina, J. (2000). Credit growth, problem loans and credit risk provisioning in Spain. Working paper BIS Autumn Central Bank Economist’s Meeting.

*      Gambling, T. E., & Karim, R. A. A. (1986). Islam and social accounting. Journal of Business Finance & Accounting, 13, 39–50.

*      Goldweski, C. J. (2005). Bank capital and credit risk taking in emerging market economies. Journal of Banking Regulatory, 6, 128–145.

*      Hansen, B. E. (1999). Threshold Effects in Non-Dynamic Panels: Estimation, Testing and Inference. Journal of Econometrics, 93(2), 345-368.

*      Holtz-Eakin, D., Newey, W., & Rosen, H. S. (1988). Estimating vector autoregressions with panel data. Econometrica, 56, 1371–1395.

*      Hu, J. L., Li, Y., & Chiu, Y. H. (2004). Ownership and nonperforming loans: evidence from Taiwan’s Banks. The Developing Economies, 42(3), 405–420.

*      Imam, P., & Kpodar, K. (2010). Islamic banking: How has it diffused. IMF working paper 10/195.

*      Imbierowicz, B. , Rauch, C. (2014), The Relationship between Liquidity Risk and Credit Risk in Banks , Journal of Banking & Finance, 40(1), 242-256

*      Jabbar, S. F. A. (2011). Corruption: delving into the muddy water through the lens of Islam. Journal of Financial Crime, 20(2), 139–147.

  • Khemaies Bougatef. (2015). The impact of corruption on the soundness of Islamic banks. Borsa I˙stanbul Review. 15-4 (2015) 283–295.
*      Khemraj, T., & Pasha, S. (2009). The determinants of non-performing loans: An econometric case study of Guyana. Munich Personal RePEc Archive Paper 53128.

*      La Porta, R., Lopez-de-Silanes, F., Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1997). Trust in large organizations. American Economic Association Papers and Proceedings, 87(2), 333–338.

*      Louzis, D., Vouldis, A. T., & Metaxas, V. L. (2012). Macroeconomic and bank-specific determinants of non-performing loans in Greece: a comparative study of mortgage, business and consumer loan portfolios. Journal of Banking & Finance, 36(4), 1012–1027.

*      Makri, V., Tsagkonas, A., & Bellas, A. (2014). Determinants of non-performing loans: the case of Eurozone. Panoeconomicus, 61(2), 193–206.

*      Masood, O., Suwaidi, H., & Thapa, P. D. P. (2012). Credit risk management: a case differentiating Islamic and non-Islamic banks in UAE. Qualitative Research in Financial Markets, 4(2/3), 197–205.

*      Mokhtar, H. S. A., Abdullah, N., & Al-Habshi, S. M. (2006). Efficiency of Islamic banking in Malaysia: a stochastic frontier approach. Journal of Economic Cooperation, 27, 37–70.

*      Mokhtar, M., & Zakaria, Z. (2009). Classification and management of non-performing loans of Islamic banks and conventional banks: a comparative study. Jurnal Teknologi, 51, 31–56.

*      Olson, D., & Zoubi, T. A. (2008). Using accounting ratios to distinguish between Islamic and  conventional banks in the GCC region. The International Journal of Accounting, 43, 45–65.

*      Park, J. (2012). Corruption. soundness of the banking sector and economic growth: a cross-country study. Journal of International Money and Finance, 31, 907–929.

*      Podpiera, J., & Weill, L. (2008). Bad luck or bad management? Emerging banking market experience. Journal of Financial Stability, 4(2), 135–148.

*      Rosly, S. A. (2005). Critical issues on Islamic banking and financial markets: Islamic economics, banking and finance, investments, Takaful and financial planning. Dinamas Publishing.

*      Salas, V., & Saurina, J. (2002). Credit risk in two institutional regimes: Spanish commercial and savings banks. Journal of Financial Services Research, 22,203–224.

*      Stern, G., & Feldman, R. (2004). Too big to fail: The hazards of bank bailouts. Washington, DC: the Brookings Institution.

*      Swaleheen, M. U. (2008). Corruption and saving in a panel of countries. Journal of Macroeconomics, 30(3), 1285–1301.

*      Treisman, D. (2000). The causes of corruption: a cross-national study. Journal of Public Economics, 76, 399–457.

*      Waemustafa, W., & Sukri, S. (2015). Bank specific and macroeconomics dynamic determinants of credit risk in Islamic banks and conventional banks. International Journal of Economics and Financial, 5(2), 476–481.

*      Yousfi, O. (2013). Does PLS financing solve asymmetric information problems. Journal of Islamic Economics, Banking and Finance, 9(3), 11–26.

*      Zribi, N., & Boujelbène, Y. (2011). The factors influencing bank credit risk: the case of Tunisia. Journal of Accounting and Taxation, 3(4), 70–78.