تحلیل رفتار معاملاتی سرمایه‌گذاران حقیقی و نهادی بورس اوراق بهادار از منظر بروز سوگیری‌های رفتاری و عوامل مؤثر بر آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و حسابداری ، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت مالی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

چکیده

پژوهش حاضر در صدد است تا رفتار سرمایه­گذاران حقیقی و نهادی بورس اوراق بهادار تهران را از جنبه­های مختلف مورد بررسی قرار دهد. برای این منظور صورت وضعیت پرتفوی آنها طی دوره 5 ساله 1391 تا 1395 مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان می­دهد که رفتار سرمایه­گذاران نشان دهنده برخی خطاهای شناختی می­باشد. مشخصاً، (همراستا با سوگیری اثر تمایلاتی) هر دو گروه از سرمایه­گذاران نسبت به فروش سهامی که قیمت آن افزایش یافته است و نگهداری سهامی که با افت قیمت مواجه شده تمایل دارند، گرچه این تمایل در سرمایه‌گذاران حقیقی بیشتر می­باشد. سرمایه­گذاران همچنین بازده گذشته سهم را بعنوان معرف بازدهی آینده در نظر می‌گیرند (سوگیری نماگری)، و رفتار معاملاتی آنها (بویژه سرمایه­گذاران حقیقی) نشان دهنده فرااعتمادی آنها می­باشد. همچنین به منظور بررسی تأثیر ویژگی‌های سرمایه­گذاران بر خطاهای شناختی آنها، در ادامه سوگیری­های رفتاری و خطای معاملاتی بر اساس ویژگی­های سرمایه­گذاران (شامل فراوانی معاملات، سابقه داشتن حساب و ارزش حساب) مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.

کلیدواژه‌ها


*      اصولیان، محمد و مریم صفری. (1394). فعالیت معاملاتی سرمایه‌گذاران؛ جنبه های رفتاری و شواهد تجربی، فصلنامه چشم انداز مدیریت مالی؛ 4 (11)، 52-27

*      بدری، احمد و احمد کوچکی. (1392). حجم معاملات و بازده سهام، شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران بر اساس تحلیل مالی رفتاری، فصلنامه حسابداری مالی، 5 (18)، 24-1

*      بدری، احمد و ندا گودرزی. (1392). مالی رفتاری، سوگیری نماگری و متغیرهای بنیادی حسابداری: شواهدتی از بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، 11 (43)، 88-57

*      بدری، احمد و فؤاد فتح الهی. (1393). مومنتوم بازده، شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه دانش سرمایه‌گذاری، شماره 9، 20-1

*      جمشیدی، ناصر و حسن قالیباف اصل. (1397). بررسی تأثیر شخصیت سرمایه‌گذاران بر رفتار معاملاتی و عملکرد آنان؛ شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه تحقیقات مالی، 20 (1)، صص 90-75

*      سیف‌الهی، راضیه، کردلویی، حمیدرضا و نادر دشتی. (1394). بررسی مقایسه‌ای عوامل رفتاری در سرمایه‌گذاری دارایی‌های مالی، فصلنامه دانش سرمایه‌گذاری، 4 (15)، 52-33

*      فلاح پور، سعید و غلامرضا عبدالهی. (1390). شناسایی و وزن دهی تورش های رفتاری سرمایه‌گذاران در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه پژوهشات مالی، 13 (31)، 12-99

*      قالیباف اصل، حسن، کردی، ملیحه و فاطمه اژدری. (1392). فرااعتمادی مدیران سرمایه‌گذاری و شاخص های ارزیابی عملکرد صندوق های سرمایه‌گذاری مشترک، فصلنامه راهبرد مدیریت مالی، 1 (1)، 22-1

*      غیور باغبانی، مرتضی و امید بهبودی. (1396). عوامل مؤثر در بروز رفتار سرمایه‌گذاران با رویکرد پدیدارنگاری، فصلنامه مدیریت دارایی و تأمین مالی، 5 (3)، 76-57

*      موسوی، محمود، صالحی، مهدی، شاکری، مریم و عسل بخشیان. (1394). سودآوری استراتژِی مومنتوم و تأثیر حجم معاملات سهام بر آن در بورس اوراق بهادار تهران، فصلنامه مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، شماره 25، 123-107

*      Agudeli, D., Byder, J., and Yepes, P. (2018). Performance and informed trading. Comparing foreigner, institutions and individual in an emerging stock market, Journal of international money and finance, 90, 182-203.

*      Barber, B.M. and T. Odean (2000). Trading Is Hazardous to Your Wealth: The Common Stock Investment Performance of Individual Investors, Journal of Finance, 55, 773-806.

*      Barber, B.M. and T. Odean (2001). Boys Will Be Boys: Gender, Overconfidence, and Common Stock Investment, Quarterly Journal of Economics, 116, 261-292.

*      Barber, B.M., T. Odean, and N. Zhu (2009). Do Retail Trades Move Markets? Review of Financial Studies, 22 (3). 151-186.

*      Barber, B.M. and T. Odean (2011), The Behavior of Individual Investors, Electronic copy available at: http://ssrn.com/abstract=1872211

*      Barberis, N., Huang, M., (2009). Preferences with frames: A new utility specification that allows for the framing of risks. Journal of Economic Dynamics and Control, 33, 1555–1576.

*      Chen, G., Kim, K., Nofsinger, J. and Rui, O. (2007), Trading Performance, Disposition Effect, Overconfidance, Representative Bias, and Experience of Emerging Market Investors, Journal of Behavioral Decision Making, 20, 425-451

*      Coval, J., & Shumway, T. (2005). Do behavioral biases affect prices? Journal of Finance, 60, 1–34.

*      Dhar, R., & Kumar, A. (2001). A non-random walk down the main street: Impact of price trends on trading decisions of individual investors. Working paper, International Center for Finance, Yale School of Management, New Haven, CT.

*      De Bondt, J.B., Thaler, R., (1995). Financial decision making in markets and firms: a behavior perspective, Handbooks of Operations Research and Management Science.

*      DeLong, J.B., Shleifer, A., Summers, L. H., &Waldmann, R. J. (1990). Noise trader risk in financial markets. Journal of Political Economy, 98, 703–738.

*      Dorn, D. and G. Huberman (2005), ‘Talk and action: What individual investors say and what they do’. Review of Finance 9, 437–481.

*      Fan, J.X., Xiao, J.J., (2005). A cross-cultural study in risk tolerance: comparing Chinese and Americans. SSRN Paper .

*      Feng, L., Seasholes, M.S., (2005). Do investor sophistication and trading experience eliminate behavioral biases in financial markets? Review of Finance, 9 (3), 305–351.

*      Frazzini, A. (2006). The disposition effect and underreaction to news. Journal of Finance, 61, 2017–2046.

*      Genesove, D., Mayer, C., (2001). Loss aversion and seller behavior: Evidence from the housing market. The Quarterly Journal of Economics, 116 (4), 1233–1260.

*      Gervais, S., & Odean, T. (2001). Learning to be overconfident. Review of Financial Studies, 14, 1–27.

*      Goetzmann, W.N., Kumar, A., (2008). Equity portfolio diversification. Review of Finance, 12 (2), 433–463.

*      Grinblatt, M., Keloharju, M., (2001). What makes investors trade? The Journal of Finance, 56 (3), 589– 616.

*      Grossman, Sanford J., and Joseph E. Stiglitz, (1980), On the impossibility of informationally efficient markets, American Economic Review, 70 (2), 393–408.

*      Heath, C., Tversky, A., (1991). Preference and belief: ambiguity and competence in choice under uncertainty. Journal of Risk Uncertain. 4 (3), 5–28.

*      Heath, C., Huddart, S., Lang, M., (1999). Psychological factors and stock option exercise. The Quarterly Journal of Economics, 114 (1), 601–627.

*      Henderson, V., (2012). Prospect theory, liquidation, and the disposition effect. Management Science, 58 (3), 445–460.

*      Hens, T., Vlcek, M., (2011). Does prospect theory explain the disposition effect? Journal of Behavioral Finance, 12 (4), 141–157.

*      Ivkovic, Z., C. Sialm, and S. Weisbenner (2008), Portfolio Concentration and the Performance of Individual Investors, Journal of Financial and Quantitative Analysis, 43 (1), 613-656.

*      Ji, L., & Zhang, Z. (2006). To buy or sell: Cultural differences in stock market decisions based on price trends. Working paper, Queen’s University, Kingston, Ontario.

*      Jin, L., Scherbina, A., (2011). Inheriting losers. The Review of Financial Studies, 24, 786–820

*      Korniotis, G., & Kumar, A. (2006). Does investment skill decline due to cognitive aging or improve with experience? Working paper, University of Notre Dame, South Bend, Indiana

*      Kyle, A.S., Ou-Yang, H., Xiong, W., (2006). Prospect theory and liquidation decisions. Journal of Economic Theory, 129, 273–288.

*      Li, X., Geng, Z., Subrahmanyam, A., and Yu, H. (2017). Do wealthy investors have an informational advantage? Evidence based on account classifications of individual investors, Journal of Empirical Finance, 44, 1-18

*      Locke, P., & Mann, S. (2005). Professional trader discipline and trade disposition. Journal of Financial Economics, 76, 401–444.

*      Nofsinger, J., & Sias, R. (1999). Herding and feedback trading by institutional and individual investors. Journal of Finance, 54, 2263–2295.

*      Odean., T.(1998), Are Investors Reluctant to Realize Their Losses? Journal of Finance, 5, 1775-1798.

*      Odean, T. (1999). Do Investors Trade too Much? American Economic Review, 89 (5), 1279-1298.

*      Prosad, J., Kapoor, S., Sengupta, J., Rouchoudhary, S. (2017), Overconfidence and Disposition Effect in Indian Equity Market: An Empirical Evidence, Journal of Global Business Review, 1 (3), 74-97

*      Shapira, Z., & Venezia, I. (2001). Patterns of behavior of professionally managed and independent investors. Journal of Banking and Finance, 25, 1573–1587.

*      Shefrin, H., Statman, M., (1985). The disposition to sell winners too early and ride losers too long: Theory and evidence. The Journal of Finance, 40, 777–790.

*      Shefrin, H. (2010), Behavioralizing Finance, research paper. 10-01: 1-161

*      Statman, M. (2010). The cultures of risk tolerance. SSRN Paper No.:1647086.

*      Tekce, B, Yılmaz., N. (2015). Are individual stock investors overconfident? Evidence from an emerging market, Journal of Behavioral and Experimental Finance, 5, 35–45

*      Vissing-Jørgensen, A. (2003). Perspectives on behavioral finance: Does ‘‘irrationality’’ disappear with wealth? Evidence from expectations and actions. NBER Macroeconomics Annual, 18, 139–194.

*      Witteloostujin, A., Muehlfeld, K. (2008), Trader personality and trading performance, Tjalling C. Koopmans Research Institute Discussion Paper Series 08-28, 1-44

*      Yates, J. F., Zhu, Y., Ronis, D. L.,Wang, D. F., Shinotsuka, H., & Toda,W. (1989). Probability judgment accuracy: China, Japan, and the United States. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 43, 147–171.