بررسی ارتباط بین هزینه‏ های نمایندگی و سلامت مالی شرکت‏ها: شواهدی تجربی از بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حسابداری، دانشکدة مدیریت و مالی، دانشگاه خاتم، تهران، ایران

2 دانش ‏آموختة دورة کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، دانشکدة اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانش‏ آموخته دورة کارشناسی ارشد، گروه حسابداری، دانشکدة اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

چکیده

مدیران شرکت‏های درمانده، اطلاعات مالی و فعالیت‏های واقعی خود را برای مخفی نمودن یا به تعویق انداختن وضعیت نابسامان مالی شرکت، دست‏کاری می‏‏کنند. در این شرکت‏ها، اقدامات مدیریت به جای قرار گرفتن در مسیر اصلاح و بهبود وضعیت نابسامان مالی شرکت، بیشتر جنبه‏هایی از تصمیم‏ گیری‏های مدیریت را آشکار می‏سازد که سعی در پنهان داشتن وضعیت نابسامان موجود و حفظ منافع شخصی دارد. بنابراین، در پژوهش حاضر به صورت تجربی ارتباط بین مسألة نمایندگی و سلامت مالی شرکتی مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، 120 شرکت از بین شرکت‏های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران‏ در بازة زمانی سال‏های 1382 الی 1395 به عنوان نمونة پژوهش انتخاب گردید. فرضیه ‏های پژوهش با استفاده از رگرسیون خطی و مقایسة میانگین‏ها، مورد آزمون قرار گرفت. نتایج مبتنی بر شاخص سلامت مالی زد- آلتمن تعدیل‏ شده (1968) نشان داد، هزینه‏ های نمایندگی از عوامل مؤثر بر نابسامانی و درماندگی مالی است و این‏که هزینه‏ های نمایندگی در شرکت‏های سالم، کمتر از شرکت‏های ناسالم است. ولی نتایج به ‏دست آمده مبتنی بر شاخص سلامت مالی اولسون (1980)، حاکی از نبود رابطة بین هزینه‏ های نمایندگی و سطح سلامت مالی است و تفاوت معناداری بین هزینه‏ های نمایندگی در شرکت‏های سالم و غیرسالم بر اساس این شاخص مشاهده نگردید.

کلیدواژه‌ها


*      اسدی، مرتضی.، صدری‏نیا، مصطفی. (1394). تأثیر اندازه شرکت، بتا و اهرم مالی بر عملکرد شرکت‏های پذیرفته‏شده در بورس اوراق بهادار (به تفکیک گروه‏های صنعتی). مجلة تحقیقات مدلسازی اقتصادی، 19، 174-150.

*      پورحیدری، امید.، سروستانی، امیر. و هوشمند، رحمت‏اله. (1391). تأثیر رقابتی بودن بازار محصول بر هزینه‏های نمایندگی. مجلة دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 16، 28-13.

*   پورزمانی، زهرا. و پویان‏راد، مهدی. (1391). ارتباط بین مدیریت سود و ناتوانی مالی شرکت‏ها. مجلة دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 16، 88-77.

*      پیری، پیری.،  توبره‏ریزی، شهروز. (1393). بررسی تأثیر مشکلات ناشی از هزینه‏های نمایندگی جریان نقدی آزاد بر محتوی اطلاعاتی سود و ارزش دفتری هر سهم. مجلة دانش حسابداری مالی، 1(2)، 116-99.

*      چالاکی، پری.، قادری، بهمن.، کفعمی، مهدی. (1395). عدم تقارن اطلاعاتی و سرمایة فکری: دیدگاهی مبتنی بر نظریة نمایندگی. مجلة تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 8(31)، 119-100.

*      حسینی، سیدعلی.، کرمی، غلامرضا. و عبدزاده کنفی، محمد. (1390). سرمایه‏گذاران نهادی، سلامت مالی و ارزشگذاری سهام، مجلة تحقیقات حسابداری و حسابرسی، سال 3، شمارة 11.

*      حیدری، مهدی.، دیدار، حمزه.، قادری، بهمن. (1394). بررسی تأثیر هزینه‏های نمایندگی بر معیارهای ارزیابی عملکرد: رویکرد الگوسازی معادلات ساختاری. مجلة حسابداری مالی، 7(27)، 101-77.

*      حیدری، مهدی.، دیدار، حمزه.، قادری، بهمن. و خالق‏پرست اطهری، شبنم. (1394). بررسی رفتار نامتقارن هزینه‏ها از دیدگاه نظریة نمایندگی: رویکرد الگوسازی معادلات ساختاری. مجلة دانش حسابداری مالی، 2(3)،144-123.

*      خلیفه‏‏سلطانی، سیداحمد. و برزگر، غزاله. (1395). رابطة مخاطرات اخلاقی و مدیریت سود. مجلة دانش حسابداری،7(24)، 90-67.

*      خواجوی، شکراله. و قدیریان‏آرانی، محمدحسین. (1396). نقش توانیی مدیریت در پیش‏بینی بحران مالی. مجلة پژوهش‏های حسابداری مالی، 9(4): 101-83.

*      خواجوی، شکراله.، بایزیدی، انور.، جبارزاده‏‏کنگرلویی، سعید. (1391). بررسی تطبیقی کیفیت گزارشگری مالی شرکت‏های درمانده و غیردرماندة مالی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجلة پژوهش‏های تجربی حسابداری، 1(3)، 68-53.

*      رحیمیان، نظام‏الدین.، توکل‏نیا، اسماعیل. و قربانی، محمود. (1393). بررسی ارتباط درماندگی مالی و تأخیر گزارش حسابرسی. مجلة دانش حسابداری مالی، 1(2)، 77-57.

*      ستایش، محمدحسین.، منصوری، شعله. (1393). بررسی مقایسه‏ای سازوکارهای حاکمیت شرکتی در شرکت‏های درمانده و غیردرماندة مالی پذیرفته‏شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجلة تحقیقات مالی، 16(1)، 112-99.

*      سجادی، سیدحسین. و قنواتی، نسرین. (1393). تأثیر درماندگی مالی و سهم بازار بر سیاست سرمایة در گردش در فضای رقابتی بازار. مجلة دانش حسابداری مالی، 1(3)، 47-27.

*      سعیدی، علی. و بناگر، گلاره. (1396). بررسی الگوی جریان نقدی در شرکت‏های درمانده و سالم مالی (شواهدی از بورس اورق بهادار تهران). مجلة بورس اوراق بهادار تهران، 10(38)، 5-29.

*      صادقی، حسین.، رحیمی، پریسا.، سلمانی، یونس. (1393). تأثیر عوامل کلان اقتصادی و نظام راهبری بر درماندگی مالی شرکت‏های تولیدی پذیرفته‏شده در بورس اوراق بهادار تهران. مجلة اقتصاد پولی، مالی، 21(8)، 127-107.

*      صالحی، االه‏کرم.، الهائی‏سحر، مهدی.، سواری، ادیبه. (1395). بررسی تصمیمات سرمایه‏گذاری شرکت تحت درماندگی مالی. مجلة چشم‏انداز مدیریت مالی، 6(4)، 49-31.

*      کردستانی، غلامرضا.، تاتلی، رشید. (1393). بررسی ویژگی‏های کیفی سود و نوع مدیریت سود در شرکت‏های درماند مالی و ورشکسته. مجلة پژوهش حسابداری، 12، 104-79.

*      مشایخ، شهناز. و فرهادی، زهرا. (1396). اثر وضعیت مالی در پایداری، قابلیت پیش‏بینی و هموارسازی سود. مجلة مدیریت دارایی و تأمین مالی، 5(4)، 98-90.

*      منصورفر، غلامرضا.، ضیائی، رضا. (1392). بررسی مدیریت واقعی و حسابداری سود و میزان محافظه‏کاری در شرکت‏های موفق و ناموفق. مجلة پژوهش‏های حسابداری مالی، 5(3)، 40-19.

*      مهرانی، ساسان.، کامیابی، یحیی.، غیور، فرزاد. (1396). بررسی تأثیر شاخص‏های کیفیت سود بر قدرت مدل‏های پیش‏بینی درماندگی مالی. مجلة بررسی‏های حسابداری و حسابرسی، 24(1)، 126-103.

*      ناظمی اردکانی، مهدی. (۱۳۹۵). بررسی تاثیر حاکمیت شرکتی و محافظه کاری بر توان پیش‌بینی مدل‌های ورشکستگی مبتنی بر شبکه های عصبی. مجله پژوهش‌های تجربی حسابداری، ۵ (۲.)، ۱۱۳- ۱۳۲.

*      Bleck A., & Liu, X. (2007). Market transparency & the accounting regime. Journal of Accounting Research, 45, 229–256.

*      Boateng, D. A. (2011). A theoretical construct for explaining the impact of financial distress on unethical earnings management decisions. The Journal of American Academy of Business, 16(2), 89-95.

*      Bruno, A. V., & J. K. Leidecker (1988). Causes of new venture failure: 1960 vs. 1980. Business Horizon, 31(6), 51-57.

*      Charitou, A., Lambertides, N., & Trigeorgis. L. (2011). Distress risk, growth and earnings quality. Abacus, 47(2), 158–181.

*      Chi, X., Lou, C., & Yu, X. (2011). Financial distress prediction based on SVM & MDA methods: The case of Chinese listed companies. Quality & Quantity, 45(3), 671-686.

*      DeFond, M. L. & Jiambalvo J. (1994). Debt covenant violation & manipulation of accruals. Journal of Accounting & Economics, 17(1–2), 145–176.

*      Dellaportas, S. (2013). Conversations with inmate accountants: Motivation, opportunity and the fraud triangle. Accounting Forum, 37(1), 29–39.

*      Frost, C. A. (1997). Disclosure policy choices of U.K. firms receiving modified audit reports. Journal of Accounting & Economics, 23 (2), 163–187.

*      Gul, F. A., Khedmati, M., Lim, E., & Navissi, F. (2018). Managerial ability, financial distress, & audit fees. Journal of Accounting Horizons, 32(1), 29-51.

*      Gupta, J. (2016). Bankruptcy and financial distress in us small and medium sized enterprises. Working Paper. University of Birmingham, 1-46.

*      Henry, D. (2010). Agency costs, ownership structure & corporate governance compliance: a private contracting perspective. Pacific-Basin Finance Journal, 18(1), 24-46.

*      Hopwood, W., McKeown, J., & Mutchler, J. (1994). A reexamination of auditor versus model accuracy within the context of the going-concern opinion decision. Contemporary Accounting Research, 10(2), 409-431.

*      Laitinen, E. & Suvas, A. (2016). Financial distress prediction in an international context: Moderating effects of Hofstede’s original cultural dimensions. Journal of Behavioral & Experimental Finance, 9, 98-118.

*      Li, H. X., Wang, Z. L., & Deng, X. I. (2008).  Ownership, independent directors, agency costs & financial distress: evidence from Chinese listed companies. International Journal of Business in Society, 8(5), 622-636.

*      López-Gutiérrez, C., Sanfilippo-Azofra, S., & Torre-Olmo, B. (2015). Investment decisions of companies in financial distress. Business Research Quarterly, 18(3), 174-187.

*      Lu, Y., & MA, D. (2016). Audit quality & financial distress: evidence from China. WSEAS Transactions on Business & Economics, 13, 330-340.

*      Manzaneque, M., María Priego, A., & Merino, E. (2016). Corporate governance effect on financial distress likelihood: Evidence from Spain. Spanish Accounting Review, 19 (1), 111–121

*      McCarthy, Y. (2011). Behavioral characteristics & financial distress. European Central Bank, Conference on Household Finance & Consumption, Working Paper Series, No. 1303, pp. 1-35.

*      McKnight, P. J & Weir, C. (2009). Agency costs, corporate governance mechanisms & ownership structure in large UK publicly quoted companies: A panel data analysis. The Quarterly Review of Economics & Finance, 49, 139-158.

*      Miglani, S., Ahmed, K., & Henry, D. (2015). Voluntary corporate governance structure & financial distress: evidence from Australia. Journal of Contemporary Accounting & Economics. 11(1), 18-30.

*      Miller, G. S. (2002). Earnings performance & discretionary disclosure. Journal of Accounting Research, 40(1), 173-204.

*      Nagar, N., & Sen, K. (2016). Earnings management strategies during financial distress". Indian Institute of Management, 1-42.

*      Rafique, A. (2018). Effect of financial distress on operating cash flows. International Journal of Management and Applied Science, 4(1), 45-49.

*      Rogers, J., & Stocken. P. (2005). Credibility of management forecasts. The Accounting Review, 80(4), 1233–1260.

*      Sayari, N. & Mugan, C. S. (2017). Industry specific financial distress modeling. Business Research Quarterly, 20, 45-62.

*      Schwartz, K., & Menon, K. (1985). Auditor switches by failing firms. The Accounting Review, 2, 248 – 263.

*      Sweeney, A. (1994). Debt Covenant violations & managers accounting responses. Journal of Accounting & Economics, 17(3), 281-308.

*      Tinoco, M. H., Holmes, P., & Wilson, N. (2018). Polytomous response financial distress models: The role of accounting, market and macroeconomic variables. International Review of Financial Analysis, Available online 27 March 2018.

*      Upneja, A., & Dalbor, M. C. (2007). Agency costs, bankruptcy costs & the use of debt in multinational restaurant firms. Journal of Hospitality Review, 25(1), 22-31.

*      Wang, G. Y. (2010). The impacts of free cash flows & agency costs on firm performance. Journal of Service Science & Management, 3, 408-418.

*      Wang, G., Chen, G., & Chu, Y. (2018). A new random subspace method incorporating sentiment and textual information for financial distress prediction. Electronic Commerce Research and Applications, 29, 30-49.

*      Wolfe, D. T., & Hermanson. D. R. (2004). The fraud diamond: Considering the four elements of fraud. The CPA Journal, 74(12), 38–42