انتخاب و بهینه‌سازی سبد سهام با استفاده از روش میانگین واریانس مارکویتز با بهره‌گیری از الگوریتم‌های مختلف

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حسابداری، واحد ارومیه، دانشگاه آزاد اسلامی، ارومیه، ایران

2 استادیار گروه حسابداری، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی، بناب، ایران

3 کارشناس ارشد حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران

چکیده

بورس مکانیزمی را فراهم می‌کند تا از طریق آن پس‌اندازهای اندک جامعه به سرمایه‌گذاری‌های کلان اقتصادی تبدیل شود ، توسعه متناسب دو بخش اصلی اقتصاد یعنی بخش مالی و واقعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. کشورهای توسعه یافته همواره بازار پول و سرمایه قدرتمندی داشته و دارند.  عدم توسعه مناسب بازار سرمایه به عنوان زیر مجموعه مهمی از بخش مالی علاوه بر ایجاد فشار مضاعف بر سیستم پولی کشور، باعث شده که واحدهای تولیدی و خدماتی از مزایای یک بازار سرمایه فعال و پویا محروم گردند. در پژوهش حاضر، انتخاب و بهینه‌سازی سبد سهام با استفاده از سه الگوریتم، شامل الگوریتم ژنتیک، فرهنگی و ازدحام ذرات و اطلاعات 106 شرکت پذیرفته شده بورس اوراق بهادار تهران، در طی دوره زمانی 1386 الی 1393، صورت گرفته است. در این پژوهش برای رسم مرز کارا و تشکیل پرتفوی بهینه، از واریانس به عنوان عامل اصلی خطر پذیری استفاده شده است.
نتایج مطالعه از بررسی تفاوت بین میانگین بازده سرمایه گذاری در سبدهای منتخب براساس سه روش نشان از عدم وجود اختلاف معنادار بین سه الگوریتم دارد. از طرفی به منظور مقایسه الگوریتم ها و بررسی برتری الگوریتم ها، دو روش بهینه‌سازی از دو بعد تابع هدف و نسبت بازده و ریسک  مورد مقایسه قرار گرفت.از آنجایی که الگوریتم ازدحام ذرات مقدار تابع هدف کمتری داشته یا به عبارتی با کمترین خطا به بهترین نتیجه رسیده است، نسبت به الگوریتم های دیگر بهتر عمل کرده است و نشان دهنده برتری نسبی  این الگوریتم در انتخاب سبد سهام بهینه است.

کلیدواژه‌ها


*      تقوی فرد، محمدتقی، منصوری، طاها، خوش طینت، محسن (1386)، ارائه یک الگوی فرا ابتکاری جهت انتخاب سبد سهام با در نظر گرفتن محدودیت‌های عدد صحیح، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی، سال هفتم ، شماره چهارم، صفحات 49-69

*   خالوزاده، حمید و امیری، نسیبه (1385)، تعیین سبد سهام بهینه در بازار در معرض ریسک، مجله تحقیقات اقتصادی، شماره 73، صفحات 231-211.

*      راعی، رضا، محمدی، شاپور و علی بیکی، هدایت (1389)، بهینه‌سازی سبد سهام با رویکرد «میانگین-نیم واریانس» و با استفاده از جستجوی هارمونی، فصلنامه تحقیقات مالی، صص 128-105.

*      شهمیرزادی، مرضیه (1388)، انتخاب پرتفوی مناسب جهت کاهش ریسک غیرسیستماتیک در بورس اوراق بهادار تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته مدیریت بازرگانی گرایش مالی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه الزهرا (س) تهران.

*      عبدالعلی زاده شهیر،سیمین و عشقی، کوروش (1382)، کاربرد الگوریتم ژنتیک در انتخاب یا مجموعه دارایی ازسهام بورس، فصلنامه پژوهش های اقتصادی، دوره پنجم، شماره 17، صص 192-175.

*      کیانی هرچگانی، مائده، نبوی چاشمی، سید علی و معماریان، عرفان (1393)، بهینه‌سازی سبد سهام براساس حداقل سطح پذیرش ریسک کل و اجزای آن با استفاده از روش الگوریتم ژنتیک، فصلنامه دانش سرمایه گذاری، سال سوم، شماره11، صص 164-125.

*      گرکز، منصور، عباسی، ابراهیم و مقدسی، مطهره (1389)، انتخاب و بهینه‌سازی سبد سهام با استفاده از الگوریتم ژنتیک براساس تعاریف متفاوتی از ریسک، فصلنامه مدیریت صنعتی دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سنندج، سال پنجم، شماره11، صص 136-115.

*      هواسی، سجاد، میبدی، محمد رضا و رحیمی، سمانه (1391)، یک الگوریتم ترکیبی جدید مبتنی بر بهینه سازی دسته جمعی ذرات و الگوریتم فرهنگی برای محیط های پویا، دومین کنفرانس ملی مهندسی نرم افزار لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان، 10 و 11 آبان ماه. 

*      Anagnostopoulos, K.P., Mamanis, G. (2010). A portfolio optimization model with three objectives and discrete variables. Computers & Operations Research, 37 (7): 1285-1297.

*      Aranha, C., & H. Iba, (2009), The Memetic Tree-based Genetic Algorithm and its application to Portfolio Optimization, springer: Memetic Comp 1: PP.139–151.

*      Chang, T, G., Yang, S, C., Chang, K.G., (2009), Portfolio optimization problem different risk measure using genetic algorithm, Expert system with application, 36, PP. 10529-10537.

*      Fernandez A., Gomez S, (2007), Portfolio selection using neural networks; Computer& Operations Research.s, 34, PP 1177-1191. 

*      Hao, F.F., Liu, Y.K, (2009), Mean-variance models for portfolio selection with fuzzy random returns, Journal of Applied Mathematics and Computing 30:9, PP 9–38.

*      Huiling, W., Yang, Zeng., Haixiang Yao., (2013), Multi-period Markowitz's mean–variance portfolio selection with state-dependent exit probability, Economic Modelling, Vol 36, PP 69-74.

*      Kenndy, J., Eberhart, R.C., (1995), Particle Swarm Optimization, In Proceedings of the IEEE International Conference on Neural Netwok IV. 

*      Konno H., Yamazaki H (1991); Mean-absolute deviation portfolio in optimization model and its application to Tokyo stock market, Management Science, 37, 519-531.

*      Leung, Pui lamYip., Ng lui, Keong., wong, Wing., (2012), An improved estimation to make Markowitz’s portfolio optimization theory users friendly and estimation accurate with application on the US stock market investment, PP 85-98.

*      Lin, Ch., Liu, Y., (2008), Genetic algorithms for portfolio selection problems with minimum transaction lots. European Journal of Operational Research; 185; PP393-404.

*      Lin, Chi., Ming, Mitsuo, Gen., (2007), An Effective Decision-Based Genetic Algorithm Approach to Multiobjective Portfolio Optimization Problem, Applied Mathematical Sciences, Vol 1, No 5, 201– 210.

*      Mansiri R., Speranza M. G, (1999), Heuristic algorithms for the portfolio selection problem with minimum transaction lots, European Journal of Operational research, 114, 219-233.

*      Markowitz H.M, (1952), Portfolio selection, journal of finance, Vol 7, PP 77-91.

*      Yang, X., (2006), Improving portfolio efficiency: A Genetic Algorithm Approach, Computational Economics, 28, 1, PP 1-14.