تاثیر مدیریت منابع طبیعی بر توسعه بازار سهام کشورهای منتخب دارای فراوانی منابع طبیعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه بوعلی سینا ، همدان

2 کارشناسی ارشد توسعه اقتصادی و برنامه ریزی دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 کارشناس مدیریت بازرگانی دانشگاه حضرت معصومه(س)، قم، ایران

چکیده

بازار سهام به عنوان تکیه­گاه ­اصلی فعالیت­های بازار سرمایه در جهت دستیابی به رشد اقتصادی مستمر و باثبات کشورها نقش تعیین­کننده­ای دارد. به عقیده اقتصاددانان، در کشورهای غنی از منابع طبیعی، تمرکز بر شاخص­حکمرانی برای مدیریت هرچه شایسته­تر درآمدهای ارزی حاصل از صادرات منابع طبیعی، تاثیر بسزایی بر توسعه بازار سهام دارد. در حقیقت مدیریت علمی و صحیح منابع طبیعی به دست آمده از حاصل­ضرب هر یک از شاخص­های حکمرانی در فراوانی منابع طبیعی، منابع خدادادی را به سمت فعالیت‌های با ارزش افزوده بالا در بخش بازار سهام هدایت نموده و با تاثیر بر ویژگی­های سهام، انگیزه سرمایه­گذاران را برای خرید و فروش در بازار سهام افزایش داده و در نهایت نسبت ارزش معاملات به تولید ناخالص داخلی را بعنوان شاخص توسعه بازار سهام بهبود می­بخشد. بنابراین پژوهش حاضر درصدد بررسی تاثیر مدیریت منابع طبیعی بر توسعه بازار سهام کشورهای منتخب دارای فراوانی منابع طبیعی طی دوره 2013-2008 با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم­یافته(GMM) است. نتایج مطالعه نشان می‌دهد متغیرهای مدیریت منابع طبیعی، بهره­وری کل عوامل تولید، نرخ ارز واقعی و اندازه دولت تاثیر مثبت و معنادار بر توسعه بازار سهام دارند. همچنین نتایج تخمین بیانگر تاثیر منفی و معنادار متغیر نسبت نقدینگی به تولید ناخالص داخلی بر توسعه­یافتگی بازار سهام است.

کلیدواژه‌ها


*      اکبری­روشن، مهدیه و شاکری، عباس(1392). اثر مخارج دولت، نقدینگی و ساختار بازار بر توسعه مالی بازار سهام. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، 14(53)، 142-109.

*      ابونوری، اسمعیل(1385). اثر شاخص­های اقتصاد کلان بر شاخص قیمت سهام صنعت پتروشیمی در ایران با استفاده از ARDL. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، 21، 228-209.

*      بهبودی، داود، اصغرپور، حسن و محمدلو، نویده(1391). نقش کیفیت نهادی بر رابطه وفور منابع طبیعی و رشد اقتصادی: مورد اقتصادهای نفتی. فصلنامه پژوهش­ها و سیاست­های اقتصادی، 20(62)، 116-95.

*      پورجوان، عبداله، شاه­آبادی، ابوالفضل، قربان نژاد، مجتبی و امیری، حسن(1392). تاثیر وفور منابع طبیعی بر عملکرد حکمرانی کشورهای برگزیده نفتی و توسعه­یافته: رویکرد پانل GMM. فصلنامه تحقیقات و مدلسازی اقتصادی، 4(16)، 28-1.

*      پدرام، مهدی(1391). اثر نوسانات نرخ ارز بر روی نوسانات بازار سهام ایران. فصلنامه دانش مالی تحلیل اوراق بهادار، 5(15)، 96-83.

*      پیرائی، خسرو و شهسوار، محمدرضا(1387). تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی بر بازار بورس ایران. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی، 9(1)، 38-21.

*      دشتی، نادر، یاوری، کاظم و صباغ، مجید (1388). تجزیه­ی رشد بهره­وری کل عوامل تولید در صنعت ایران با استفاده از رهیافت اقتصاد سنجی. فصلنامه اقتصاد مقداری، 6(1)، 128-101.

*      سحابی، بهرام، اعتصامی، منصور و امین­پور، خالد(1392). بررسی اثر حکمرانی خوب و اندازه دولت بر توسعه مالی در کشورهای منتخب. پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی، 3(12)، 118-105.

*      سجادی، سیدحسین، فرازمند، حسن و علی­صوفیه، هاشم(1389). بررسی رابطه متغیرهای کلان اقتصادی و شاخص بازده نقدی سهام در بازار بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش­نامه علوم اقتصادی، 10(2)، 150-123.

*      شاه­آبادی، ابوالفضل و داوری­کیش، راضیه (1395). تاثیر آزادی اقتصادی بربازده بازار سهام ایران. فصلنامه مجلس و راهبرد، 23(86)، 328-303.

*      شاه­آبادی، ابوالفضل و صادقی، حامد(1393). وفور منابع طبیعی و تولید ناخالص داخلی سرانه در کشورهای نفتی با تاکید بر آزادی اقتصادی. فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش­های رشد و توسعه اقتصادی، 5(20)، 81-79.

*   شاه­آبادی، ابوالفضل و فعلی، پریسا(1390). تاثیر توسعه مالی بر بهره­وری کل عوامل در ایران. فصلنامه اقتصاد و تجارت نوین، 23 و 24، 133-111.

*      طاهری، حامد و صفاری، میلاد صارم(1390). بررسی رابطه نرخ ارز و شاخص قیمت بورس اوراق بهادار تهران: با استفاده از رویکردARDL. فصلنامه روند پژوهش­های اقتصادی، 19(60)، 80-63.

*      عباسیان، عزت­الله، مرادپور اولادی، مهدی و عباسیون، وحید(1387). اثر متغیرهای کلان اقتصادی بر شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه پژوهش­های اقتصادی ایران، 12(36)، 135-152.

*      کمیجانی، اکبر و شاه­آبادی، ابوالفضل(1380). بررسی اثر فعالیت­های R&D داخلی و خارجی(از طریق تجارت­خارجی) بر بهره‌وری کل عوامل تولید. پژوهشنامه بازرگانی، 5(18)، 68-29.

*      میدری، احمد و خیرخواهان، جعفر(1383). حکمرانی خوب بنیان توسعه. انتشارات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تهران، چاپ اول.

*      Adeusi, S. O.and Aluko, O. A. (2015).Relevance of financial sector development on real swctor productivity. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 5(6); 118-131.

*      Altinbas, M.and Biskin, O. T. (2015).Selecting macroeconomics inflencers on stock market by using feauture selecting algoritms. Procedia Economics and Finance, 30; 22-29.

*      Arizala, F. and Galindo, E. C. (2013).Financial development and TFP growth: cross-country and industry-level evidence. Applied Financial Economics, 23(6); 433-448.

*      Asongu, S. A. (2011). Government qualify determinants of stock market performance in African countries. African Governance and Development Institue, WP/ 11/ 019, 1-40.

*      Anayiotos, G.C. and Toroyan, H. (2009). Institutional factors and financial sector development: Evidence from Sub-Saharan Africa. IMF Working Paper, WP/ 09/258, 1-26.

*      Agrawalla, R. K. and Tuteja, S. K. (2007). Causality between stock markets development and economic growth: A case study of India. Journal of Management Research, 7(3); 68-158.

*      Bhattacharyya, S. and Hodler, R. (2014).Do natural resource revenues hinder financial development? Therole of political institutions.World Development, 57(1); 101-113.

*      Benjamin, M. B., Tyler J. B. and Diana, W. T. (2014). Economic freedom and the stability of stock prices: A cross-country analysis.Journal of International Money and Finance, 41(2); 182–196.

*      Billmeier, A. and Massa, I. (2009). What drives stock market development in emerging markets institutions, remittances, or natural resources?. Emerging Markets Review, 10(1); 23-35.

*      Baltagi, B. H., Demetriades, P. O. and Law, S. H. (2008). Financial development and openness: Evidence from panel data. Working Paper, No. 107, 1-33.

*      Bayoumi, T., Coe, D. T. and Helpman, E. (1999). R&D spillovers and global growth. Journal of International Economics, 47(2); 399-428.

*      Cherif, M. and Kaouther, G. (2008).Macroeconomic and instituational determinant stock market development in MENA region.The International Journal of Finance, 20(4); 4987-5005.

*      Coe. D. T., Helpman, E. and Hoffmaister, A. W. (1997). North–South R&D spillovers. Economic Journal, 107(440); 99-134.

*      Demirguc, A. and Levine, R. (1996). Stock market development and financial intermediaries: Stylized facts. The Word Bank Economic Review, 10(2); 291-321.

*      Hajili, M. and Alnasser, O. (2014).Exchange rate volatility and stock market development emerging economies.Journal of Post Keynesian Economics, 37(1); 163-180.

*      Hooper, V., Sim, A.B. and Uppal, A. (2009). Governance and stock market performance. Economic Systems, 33(2); 93-116.

*      Hsing, Yu. (2011). Effect of macroeconomics variable on the stock market: The case of the Czech Republic.Theoretical and Applied Economics, XVIII(7); 54-64.

*      Jeanneney, S. G., Hun, P. and Liang, Z. (2006). Financial sector development, economic efficiency and productivity growth: Evidence from China. The Developing Economics, XLIV(1); 27-52.

*      Kumbhakar, S. C. and Mavrotas, G. (2005).Financial sector development and productivity growth. 1-34, Available At: www.miider.unu.edu

*      Law, S. H. and Azman-Saini, W. N. W. (2012).Institutional quality, governance, and financial development.Economics of Governance, 13(3); 217–236.

*      Lichtenberg, F., and Potterie, B. (1998). International R&D spillovers: A comment. European Economic Review, 42(8); 1483-1491.

*      Levine, R and Zervos.S. (1996).Stock market development and long-run growth. The Word Bank Economic Review, 10(2); 323-339.

*      Naceur, S. B., Ghazouani, S. and Omran, M. (2007). The determinants of stock market development in the Middle-Eastern and North African. Managerial Finance, 33(7); 477-489.

*      Narayan, P., Sharma, S. S. and Thuraisamy.K. (2015). Can governance qoulity predict stock market returns? New global evidence. Pacific-Basin Finance Journal, 35(Part A); 367-380.

*      Kim, D. H., Lin, S. C. and Suen, Y. B. (2010).Dynamic effects of trade openness on financial development. Economic Modelling, 27(1); 254–261.

*      Samadi, S., Bayani, O. and Ghalandari, M. (2012). The relationship between macroeconomics variables and stock market returns in the Tehran stock exchange. International Journals of Acodemic Research in Business and Social Sciences, 2(6); 559-573.